Verzekering

Eerder praktisch maar niet onbelangrijk is een goede verzekering. Verzekering van vrijwilligers moeten we ernstig nemen. Zowel de voorziening als de vrijwilliger zelf hebben zeer veel goede bedoelingen tegenover elkaar. Papierwerk, onder andere verzekeringen, bekijken ze al te dikwijls als overbodige last. Dikwijls denken ze er pas aan als er zich effectief een ongeval voordoet. Maar dan is het natuurlijk te laat. Present heeft een ongevallenverzekering en een verzekering burgerlijke aansprakelijkheid (lichamelijke of stoffelijke schade toegebracht door een vrijwilliger aan derden) afgesloten voor al zijn vrijwilligers.

WAT IS EEN VRIJWILLIGERSONGEVAL?

Deze vraag lijkt nogal vanzelfsprekend, maar moeten we toch met de nodige omzichtigheid bekijken. Verzekeringsmaatschappijen hebben een specifieke definitie van een ongeval. Ongevallen die niet onder deze definitie vallen, komen ook niet in aanmerking voor verzekering.

In de verzekering burgerlijke aansprakelijkheid moeten drie elementen voorkomen voor de verzekeringsmaatschappij spreekt van een ongeval, namelijk:

  • Fout: de vrijwilliger moet een fout hebben begaan tegenover een “derde” persoon (het slachtoffer). Dit is evident: iemand moet het ongeval veroorzaken. Zo kan het slachtoffer geen schadevergoeding eisen als hij de fout van de vrijwilliger niet kan aantonen.
  • Schade: ook dit is evident. Indien er geen schade is kan het “slachtoffer” ook geen schadevergoeding eisen, zelfs niet als de vrijwilliger een fout heeft begaan. De schade kan zowel lichamelijk, materieel als moreel zijn.
  • Oorzakelijk verband: m.a.w. de schade moet het gevolg zijn van de fout. Meestal is dit wel vrij duidelijk, maar toch zijn er gevallen waar dit verband niet zo duidelijk is (bijvoorbeeld een hartinfarct na een schrikreactie die de vrijwilliger veroorzaakte).

Voor de ongevallenverzekering hanteren de verzekeringsmaatschappijen volgende definitie: “Een aantasting van de lichamelijke gaafheid veroorzaakt door een plotse gebeurtenis uitwendig aan het organisme”.

Dit betekent dat bijvoorbeeld een hartaanval van een vrijwilliger niét onder de verzekering valt. In ons geval is deze definitie uitgebreid met de materiële schade.

WAARVOOR ZIJN VRIJWILLIGERS VERZEKERD?

  • Persoonlijke ongevallen: lichamelijke schade;
  • persoonlijke ongevallen: materiële schade (boven de 248,00 euro);
  • patronale burgerlijke aansprakelijkheid;
  • burgerlijke aansprakelijkheid voor lichamelijke schade aan derden;
  • burgerlijke aansprakelijkheid voor materiële schade aan derden.

Voor welke activiteiten zijn vrijwilligers verzekerd?

  • Kleine taken (niet-personeelsvervangend!) in ziekenhuizen, ouderenvoorzieningen, voorzieningen voor personen met een handicap en andere voorzieningen. Bij deze taken horen ook uitstappen buiten de voorziening zolang ze maar in opdracht van de voorziening gebeuren.
  • Dezelfde taken in een thuissituatie (bijvoorbeeld in het kader van palliatieve zorg, enz.) maar steeds in opdracht van de organisatie (Present) of de voorziening.
  • Deelname aan vergaderingen, vormingsactiviteiten, studiedagen en andere bijeenkomsten, zowel in lokalen binnen als buiten de betrokken voorziening.
  • De weg van en naar de plaats van uitvoering is eveneens gedekt.

Waarvoor zijn vrijwilligers niet verzekerd?

  • Ziekte wordt nooit als een ongeval beschouwd, tenzij ze een direct gevolg is van een ongeval.
  • Schade aan voertuigen (auto, bestelwagen, enz.).
  • Op de materiële schade van de persoonlijke ongevallen staat een franchise van 248,00 euro.
  • Schade die het gevolg is van activiteiten die buiten het vrijwilligerswerk vallen: bijvoorbeeld als een vrijwilliger medicatie toedient (BA, maar dit behoort niét tot de vrijwilligersactiviteiten omdat dit personeelsvervangend is), of als een vrijwilliger voor hij naar huis gaat, eerst een omweg maakt om inkopen te doen en dan een ongeval krijgt.

ENKELE VOORBEELDEN

Ik ga met een bejaarde van het rusthuis winkelen in het dorp. Door een onvoorzichtigheid valt de bejaarde uit de rolstoel en breekt zijn been. Komt de verzekering tussen?

Ja, de verzekering komt volledig tussenbeide.


Ik vervoer met mijn wagen een bewoner naar de dokter. Onderweg bots ik tegen een boom:

  • ik heb voor 370 euro schade aan mijn wagen
  • ik heb zelf enkele kneuzingen en moet naar de dokter en de apotheek
  • de bewoner heeft zelf geen lichamelijke schade, maar haar handtas is wel stuk:
  • schade 125 euro.

Kan ik de verzekering van Present voor al deze schade aanspreken?

  • De schade aan de wagen is niet gedekt door de verzekering van Present.
  • Voor de dokter- en apotheekkosten past de verzekering volledig bij.
  • De schade aan de handtas van de bewoner wordt volledig gedekt (burgerlijke
  • aansprakelijkheid – geen franchise)

Bij het rechtzetten van een zieke stoot deze mijn bril af. Schade: 300 euro. Geef ik dit aan?

Ja, want de bril wordt hier gezien als een prothese waardoor hij onder de verzekering lichamelijke schade valt (geen franchise).

Ik help de kamer van een bejaarde opruimen en breek daarbij een vaasje van 62 euro. Is die schade gedekt?

Ja, het volledige bedrag (verzekering burgerlijke aansprakelijkheid).

Bij het vervoeren van een zieke in een rolstoel verzwik ik mijn enkel. Komt de verzekering hierin tussen?

Neen, want er is geen sprake van een ongeval. Tenzij je jouw enkel verzwikt door bijvoorbeeld te struikelen over een hindernis (b.v.: een mat, de rolstoel…).


WAT MOET IK DOEN ALS VRIJWILLIGERSVERANTWOORDELIJKE?

Present verzekert alle vrijwilligers die voor Present vrijwilligerswerk doen en een overeenkomst hebben getekend. De verzekeringsmaatschappij moet hiervoor een “register” van al deze vrijwilligers kunnen inkijken. Dit betekent dat alle vrijwilligers in ons adressenbestand hieronder vallen. Als verantwoordelijke is het dus heel belangrijk dat je alle nieuwe vrijwilligers zo snel mogelijk doorgeeft aan ons secretariaat. Ze komen in ons adressenbestand na het tekenen van de overeenkomst!

Bij een ongeval moet de verantwoordelijke zo snel mogelijk het ongeval doorgeven aan het nationaal secretariaat. Daarvoor hebben we een aantal formulieren die betrekking hebben op een vrijwilligersongeval (aan te vragen via de provinciale contactpersoon of het nationaal secretariaat):

  • Een ‘Aangifte van een vrijwilligersongeval’: in te vullen door de verantwoordelijke, samen met de vrijwilliger en met eventuele getuigen.
  • Een ‘Medisch attest’: in te vullen door de behandelend geneesheer.
  • Een ‘Getuigschrift van herstel en werkhervatting’: in te vullen door de behandelend geneesheer (ook indien er geen werkonderbreking is geweest).

De eerste twee formulieren moeten zo snel mogelijk (liefst binnen de 48 uur) naar het nationaal secretariaat van Present worden gestuurd. Deze zijn beide nodig om een dossier te kunnen openen. Het laatste formulier stuurt Present zelf naar de vrijwilliger.

Bij ontvangst van de aangifte en het medisch attest opent het nationaal secretariaat een dossier bij de verzekeringsmaatschappij en stuurt de vrijwilliger een brief met daarin een verzoek om:

  • alle betalingsbewijzen van onkosten én terugbetalingsbewijzen van de mutualiteit naar ons te sturen;
  • het ‘Getuigschrift van werkhervatting’ te laten invullen door de behandelend geneesheer en eveneens terug te sturen.

De verzekeringsmaatschappij houdt het nationaal secretariaat van Present op de hoogte. Met vragen belt men dan ook best naar het nationaal secretariaat.

Opmerkingen

Een vrijwilligersongeval is géén arbeidsongeval, en de vrijwilliger dient dit ook zo te melden aan zijn mutualiteit, opdat deze hem de dokters- en farmaceutische kosten zou terugbetalen. Bij een arbeidsongeval gebeurt deze terugbetaling immers niet.

  • Apothekers- en doktersrekeningen: opdat de verzekeringsmaatschappij de geneeskundige en farmaceutische kosten zou kunnen terugbetalen, vraagt ze om de nodige apothekers- en doktersrekeningen evenals de afrekening door de mutualiteit. De vrijwilliger dient deze dus goed te bewaren of zo snel mogelijk op te sturen.
  • Elke briefwisseling over een ongeval gebeurt bij voorkeur via het nationaal secretariaat.
  • Brieven die rechtstreeks naar de verzekeringsmaatschappij gestuurd worden, dreigen wel eens verloren te gaan, omdat er bijvoorbeeld geen dossiernummer bij staat.

Even alles samengevat in een chronologisch overzicht

  1. Ongeval
  2. Invullen ‘Aangifte vrijwilligersongeval’ door verantwoordelijke, de vrijwilliger en ev. getuigen en invullen ‘Medisch attest’ door de behandelend geneesheer.
  3. Zo snel mogelijk opsturen ‘Aangifte vrijwilligersongeval’ en ‘Medisch attest’ naar nationaal secretariaat van Present.
  4. Present opent een dossier bij de verzekeringsmaatschappij en bezorgt de vrijwilliger een brief met extra info en een blanco ‘Getuigschrift van herstel en werkhervatting’.
  5. De vrijwilliger betaalt de onkosten en verzamelt de betalingsbewijzen van onkosten én terugbetalingsbewijzen van de mutualiteit. Hij laat ook het ‘Getuigschrift van herstel en werkhervatting’ invullen door de behandelend geneesheer.
  6. De vrijwilliger stuurt de documenten die in het vorige punt zijn opgesomd, naar Present.
  7. Afronding dossier.

OVERZICHT VAN DE VERZEKERING VOOR VRIJWILLIGERS

De bedragen in deze paragraaf zijn de bedragen die van kracht waren op 31-12-03. Deze zijn echter onderhevig aan indexering, wijzigingen in de polis en andere veranderingen. Zie ze dus eerder als een indicatie.

Verzekerd risico

  • Kleine taken (…) in ziekenhuizen, ouderenvoorzieningen, voorzieningen voor personen met een handicap en andere voorzieningen (bij deze taken horen ook uitstappen buiten de voorziening).
  • Dezelfde taken in een thuissituatie bijvoorbeeld in het kader van palliatieve zorg, enz. (maar steeds in opdracht van de organisatie (Present) of de voorziening).
  • Deelname aan vergaderingen, vormingsactiviteiten, studiedagen en andere bijeenkomsten (zowel in lokalen binnen als buiten de betrokken voorziening).
  • De weg van en naar de plaats van uitvoering is eveneens gedekt.

VERGOEDINGEN

Gemeen Recht (Ongevallen)
(Deze vergoedingen liggen veel hoger dan de vergoedingen die volgens het decreet op het vrijwilligerswerk vereist zijn.)

  • Bij Lichamelijke schade:
    – conventionele bezoldiging (cb) = € 12.395;
    – overlijden: 7 x cb = € 86.763;
    – totale blijvende onbekwaamheid: 12 x cb = € 148.000;
    – gedeeltelijke blijvende onbekwaamheid: (12 x cb x percentage blijvende ongeschiktheid): 100;
    – tijdelijke onbekwaamheid (indien er werkelijk loonverlies is) 90 % van de cb (max 365 dagen);
    -medische en farmaceutische onkosten: worden volledig vergoed na tussenkomst van de mutualiteit.
  • Bij materiële schade: (indien gepaard met lichamelijke schade)
    – tot € 2.479 per vrijwilliger en per ongeval voor de schade boven de € 248 (de eerste € 248 betaalt de vrijwilliger zelf).
    – Schade aan voertuigen valt niet onder deze verzekering.
  • Patronale burgerlijke aansprakelijkheid (hierbij wordt de vrijwilliger als derde beschouwd waarvoor Present als organisatie burgerlijk aansprakelijk kan gesteld worden):
    – maximum bedrag € 123.947 per persoon;
    – maximum bedrag € 247.894 per gebeurtenis.

Burgerlijke aansprakelijkheid (BA)
(Deze vergoedingen liggen veel hoger dan de vergoedingen die volgens het decreet op het vrijwilligerswerk vereist zijn.)

Bezoldiging:

  • Lichamelijke schade toegebracht aan een derde: maximum bedrag € 2.478.935.
  • Stoffelijke schade toegebracht aan een derde: maximum bedrag € 247.894.
  • Rechtsbijstand: € 12.395 per schadegeval.

Bijzondere groepen

De vergoedingen die hierboven werden genoemd, gelden voor vrijwilligers tot 70 jaar. Voor enkele specifieke groepen zijn de vergoedingen iets lager, maar zelfs dan zijn de vergoedingen hoger dan de vereisten van het decreet op het vrijwilligerswerk. Enkel de vergoedingen voor de vrijwilligers vanaf 80 jaar liggen gelijk met de vereisten van het decreet.

Studerenden

  • Voor de ongevallenverzekering is er géén vergoeding voor tijdelijke invaliditeit.
  • Voor de ongevallenverzekering is de vergoeding bij overlijden 1 x cb = € 12.395.
  • Al de andere voorwaarden zijn identiek.
  • Voor de verzekering BA is er geen verschil met de andere vrijwilligers.

Vrijwilligers tussen 70 en 80 jaar

  • Voor de ongevallenverzekering is de vergoeding bij overlijden 1 x cb = € 12.395.
  • Voor de ongevallenverzekering is de vergoeding voor blijvende invaliditeit : 3 x cb = € 37.185.
  • Voor de ongevallenverzekering wordt de blijvende invaliditeit van minder dan 10 % niet in aanmerking genomen.
  • Al de andere voorwaarden zijn identiek.
  • Voor de verzekering BA is er geen verschil met de andere vrijwilligers.

Vrijwilligers ouder dan 80 jaar (volgens de vereisten van het decreet op het vrijwilligerswerk)

  • Ongevallen: overlijden: € 9.916.
  • Ongevallen: blijvende invaliditeit: € 14.874.
  • Ongevallen: tijdelijke ongeschiktheid: € 7,44 per dag.
  • Ongevallen: behandelingskosten: tot € 2.479.
  • Ongevallen: materiële schade zoals de andere vrijwilligers.
  • BA: lichamelijke schade aan een derde: € 1.239.468.
  • BA: materiële schade aan een derde: € 247.894.